Προεπισκόπηση · πρώτη έκδοση της ιστορίας του χωριού
Πίσω στο χρονολόγιο

1732–1884

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής και η σκαλιστή γοργόνα

Χτισμένος τον 18ο αιώνα, κάηκε δύο φορές και ξαναχτίστηκε, με ένα καρυδένιο τέμπλο που ανέβηκε στο βουνό φορτωμένο σε 52 ζώα.

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής είναι η καρδιά του χωριού και ο τόπος που ενώνει ακόμη τις διασκορπισμένες οικογένειές του.

Χτίσιμο, φωτιά και ανοικοδόμηση

  • 1732–1746: χτίζεται ο πρώτος ναός.
  • Μάρτιος 1822: καίγεται κατά τις οθωμανικές επιδρομές μετά την Επανάσταση του 1821.
  • 1832: ο ναός ξαναχτίζεται.
  • 1884: μαστόροι από το Ζουπάνι (σημερινό Πεντάλοφο Κοζάνης) χτίζουν το καμπαναριό.
  • 1943: ο ναός καίγεται ξανά κατά την Κατοχή.

Το τέμπλο

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο φτιάχτηκε το 1851 ή 1853 στο Αμούρι της Ποτάμιας, όπου υπήρχε άφθονο καρυδόξυλο. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, χρειάστηκαν πενήντα δύο ζώα για να μεταφερθεί στον Κοκκινοπηλό.

Ανάμεσα στα ανάγλυφά του ξεχωρίζει μια σπάνια μορφή: μια γοργόνα με διπλή ουρά που καταλήγει σε κεφάλι πουλιού. Το μοτίβο συναντάται σπάνια στην περιοχή· παρόμοια είναι γνωστά από το Πήλιο, τα Άγραφα και την Ήπειρο. Ο ρόλος του είναι διακοσμητικός και δίνει συμμετρία στο σκάλισμα.

Το πανηγύρι

Η γιορτή της Αγίας Παρασκευής στις 26 Ιουλίου είναι η μεγάλη μέρα του χωριού. Κάθε καλοκαίρι επιστρέφουν για αυτήν άνθρωποι από τα γειτονικά χωριά και από τον απόδημο ελληνισμό.

Πηγές

  1. Γ. Γανάτσιος, «Κοκκινοπηλός Ελασσόνας: Ο ναός της Αγίας Παρασκευής και η γοργόνα του ξυλόγλυπτου τέμπλου», vlahoi.net
  2. Κ. Μπρούζας, «Ο Κοκκινοπηλός (Κοκκινοπλός) και τα Καλύβια της Ελασσόνας», Ράδιο Ελασσόνα 88.4 (21/12/2024)
  3. Visit Elassona: Kokkinopilos