12ος–16ος αιώνας
Κόκκινο χώμα – το όνομα και οι πρώτοι κάτοικοι
Από πού πήρε το όνομά του ο Κοκκινοπηλός, ποιοι εγκαταστάθηκαν πρώτοι εδώ και τι καταγράφουν τα οθωμανικά κατάστιχα.
Το όνομα
Το χωριό πήρε το όνομά του από το κόκκινο χώμα των πλαγιών του (κοκκινόχωμα), ένα υλικό που ήταν σημαντικό και για την τοπική ζωή.
Οι πρώτοι κάτοικοι
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το χωριό δημιουργήθηκε τον 12ο αιώνα από Βλάχους μετοίκους από το Ανθοχώρι Γρεβενών. Οι βλάχικες ρίζες του χωριού δεν έχουν ξεχαστεί μέχρι σήμερα.
Στα οθωμανικά κατάστιχα
Όταν η περιοχή πέρασε στους Οθωμανούς, ο Κοκκινοπηλός καταλήφθηκε το 1442 και έγινε τσιφλίκι. Αναφέρεται στα οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα (ταχρίρ) του 1521 και του 1570 ως Kokinopulo και Kokkinoplo Arvanitan, αρχικά με μόλις εννέα οικογένειες.
Τους επόμενους αιώνες ο μικρός οικισμός εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής, με σχεδόν 2.000 κατοίκους στις αρχές του 20ού αιώνα.
Οι πηγές διαφέρουν σε ορισμένες λεπτομέρειες, όπως για το ποιοι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι. Εδώ καταγράφονται και οι δύο εκδοχές με τις πηγές τους.
Η αφήγηση του συλλόγου της Πιερίας
Ο Σύλλογος Κοκκινοπλιτών Πιερίας, ένας από τους συλλόγους των ξενιτεμένων, λέει την ιστορία με τα δικά του λόγια. Χαρακτηρίζει τον Κοκκινοπλό το μεγαλύτερο βλαχοχώρι του Ολύμπου και τον τοποθετεί στην αρχή ενός παλιού περάσματος από τη Θεσσαλία προς τη Μακεδονία, μέσω Κομμένης Πέτρας, Μπάρας και Πέτρας προς την Πιερία.
Σύμφωνα με την αφήγησή του, μια επιδημία πανώλης γύρω στο 1600 σκόρπισε τους κατοίκους σε μικρούς οικισμούς γύρω από το χωριό, όπως ο Αϊ-Γιώργης, ο Κελανίτης, η Παλαιοχώρα, τα Παλιάμπελα, οι Μπαρακάδες και η Μπάρα, πριν επιστρέψουν σιγά σιγά. Στην ίδια εποχή χρονολογείται και ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους.
